--- title: "Schilderachtige uitzichten in de Harz - Halberstadt Houtmarkt" url: "https://www.harzinfo.de/nl/ervaringen/bezienswaardigheden/schilderachtige-uitzichten-in-de-harz/de-motieven/halberstadt-houtmarkt" description: "Bekijk het Halberstadt Houtmarkt door de ogen van een schilder en zie hoe het landschap door de eeuwen heen is veranderd." language: "nl" breadcrumb: "Root > Harzinfo > Ervaringen > Bezienswaardigheden > Schilderachtige uitzichten in de Harz > De motieven > Halberstadt Houtmarkt" --- Halberstadt Houtmarkt ===================== 1830 Het motief ---------- 8 april 1945 is tot op de dag van vandaag het grote trauma van . Enkele dagen voor het einde van de oorlog werd het hele stadscentrum bij een bombardement verwoest. Een oude schilderblik begeleidt dit al eeuwenlang en toont zijn kracht. We komen hem tegen in veel schilderijen in het Stedelijk Museum, kunnen de locatie innemen voor stadsmodellen die hem in vroegere, verwoeste en huidige staat tonen. Daarbij staan we op de Houtmarkt en kijken ofwel links naar de Martinikerk of rechts in de richting van de Vismarkt. Het is dus een mooie compositie met twee zichtlijnen. Alleen al deze schilderblik in het museum maakt het de moeite waard het gebouw door te wandelen, want daarin weerspiegelt zich de geschiedenis van de stad. Ook al het verdriet over het vergane Halberstadt. De bedenker ervan is de schilder Carl Hasenpflug. Wat een zelfbewust burgerlijk schilderij. Natuurlijk staat het stadhuis in het midden van het beeld. Het is een getuigenis van de burgerrechten die men sinds de middeleeuwen – met veel tegenslagen – aan de bisschoppelijke landsheer had afgedwongen. Aangebouwd is de raadsgalerij van 1662, toen men eindelijk de rechten over de hele stad bezat. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog werd zij ommuurd, zodat zij beschermd bleef – net als trouwens de Roland. De wederopbouw van het stadhuis lukte dankzij de grote inzet van de inwoners van Halberstadt – als een modern gebouw in oude vormen. In 2004 kon de raadsgalerij als sluitstuk van de herbouw ook weer worden ingewijd. De eveneens verwoeste Martinikerk was trouwens al direct na de oorlog tot 1954 heropgebouwd. - Carl Hasenpflug Kunstenaar 1830 ontstaan Olieverf op doek Afmetingen incl. lijst 89,5 x 126 cm In bruikleen Bruikleen van het Stedelijk Museum Halberstadt ### Wandeltip Iedereen die een idee wil krijgen van de vroegere grote betekenis van Halberstadt, moet niet alleen de en de bezoeken, maar ook het en het . ### Over de kunstenaar Carl Hasenpflug (1802-1858) verbond met dit grootschalige schilderij persoonlijke verwachtingen, want hij was pas definitief naar Halberstadt verhuisd en het was zijn eerste echt grote opdracht. Hij wilde het mooiste uitzicht op Halberstadt schilderen en hij plaatste ook de opdrachtgever in het schilderij. Dat is Werner Friedrich Julius Stephan von Spiegel (1802-1877), de kleinzoon van de beroemde domdeken en een weldoener uit de tijd van Gleim. Hij staat rechts achter de wagen. Hasenpflugs lichtvoering is als een kegel van een schijnwerper precies op hem gericht. Het schilderij was een succes; de Pruisische koning bestelde een kopie en de schilder bleef in de stad. Zijn meest voorkomende onderwerp in schilderijen werd de gotiek: eerst de grote kathedralen van Maagdenburg en Halberstadt, later vooral ruïnes. ### Ter vergelijking **Albert Schwendy, De houtmarkt in Halberstadt, 1874, olieverf op doek, afmetingen incl. lijst 126 x 167 cm, Stedelijk Museum Halberstadt, inv.nr. K1 0041, te zien in de permanente tentoonstelling** Halberstadt von Hasenpflug Er is een aantal schilders die zich in de tweede helft van de 19e eeuw specialiseerden in het weergeven van marktplaatsen met overvloedige kraampjes. Albert Schwendy en ook Charles Hoguet behoren daartoe. Ze haalden hun artistieke inspiratie hiervoor uit Nederland, uit de barokke gouden 17e eeuw. En dat in een tijd waarin de industriële goederenproductie op gang kwam. Opnieuw een melancholisch beeld van de mooie oude tijd. Belangrijk hier: Schwendy koos voor zijn enige Halberstadt-motief natuurlijk de Houtmarkt, gezien vanaf het standpunt dat Carl Hasenpflug als eerste zo schilderde. **Walter Gemm, De brandende Martinitorens, 1945, olieverf op doek, afmetingen incl. lijst 112 x 139,5 cm, Stedelijk Museum Halberstadt, inv.nr. K1 0157, te zien in de permanente tentoonstelling** Die brennenden Martinitürme von Gemm **Walter Gemm, De brandende Martinitorens, 1945, olieverf op doek, afmetingen incl. lijst 112 x 139,5 cm, Stedelijk Museum Halberstadt, inv.nr. K1 0157, te zien in de permanente tentoonstelling** -