Zeldzaam natuurverschijnsel op de hoogste top van Noord-Duitsland
Wanneer op de Brocken de nevel over de toppen trekt en het licht van de schemering het landschap in een zachte glans hult, kan er aan de hemel een reusachtige schaduwfiguur verschijnen. Dit zogenaamde Brockengeest werd vroeger als een mystiek teken gezien en wekte bij de bewoners van de Harz angst en verwondering.
In een tijd waarin de Harz nog dunbevolkt was en mijnwerkers ondergronds werkten, deden veel sagen de ronde over heksen, duivels, berggeesten of dwergen. Ze hielpen om onverklaarbare verschijnselen te begrijpen. Eén van die verhalen ging over een vrouw die reizigers van de Brocken wilde verjagen – maar in werkelijkheid schuilt er een echt natuurverschijnsel achter.
Het effect werd in 1780 voor het eerst op de Brocken beschreven door Johann Esaias Silberschlag. Het ontstaat wanneer de schaduw van een waarnemer op mist of wolken valt. Omdat de schaduw niet op een vaste ondergrond terechtkomt, maar wordt weerkaatst door talloze kleine waterdruppels, lijkt hij sterk vergroot en moeilijk te vatten. De beweging van de nevel versterkt deze indruk – de schaduw lijkt te leven.
Soms vormt zich bovendien een glorie, een lichtkrans rond de schaduw. Om dit verschijnsel te kunnen zien, moeten zon, mist en standplaats precies op elkaar zijn afgestemd. Daarom blijft het Brocken-spook, zelfs voor ervaren medewerkers van het Nationaal Park, een zeldzame ervaring.
Ook op andere bergen en zelfs kunstmatig – bijvoorbeeld door autokoplampen of neonlicht – kan dit effect worden waargenomen. Maar met zijn 1.141 meter biedt de Brocken de beste omstandigheden, vooral op mistige herfstdagen of net voor zonsondergang.