Het motief
Het Karstwandelpad van Barbis naar Steina raakt in een opvallende bocht ten zuiden van Bad Lauterberg het terrein van de Königshütte. Verbaasd staan we voor de best bewaarde ijzergieterij van de Harz, een monument van nationaal belang. Het is niet moeilijk om enkele opvallende gebouwen op de voorgrond van het schilderij terug te herkennen. Eerst valt een gebouw op aan het hoofdplein met een echte tempelgevel. Het is uit 1816/17 en was het ijzermagazijn waarin de producten van de Königshütte te koop werden opgeslagen: grafkruisen, kachels, hekwerken, machinedelen. Aan de linkerkant wordt het deels bedekt door het faktorijgebouw uit 1736, dat nog steeds bestaat. Zwarte rook stijgt in het midden van het schilderij op uit het hoogovengebouw van 1830. Daarvoor liggen de twee walserijgebouwen.
De Königshütte werd hier tussen 1733 en 1737 gebouwd op de plaats van een oudere smelterij. De omringende bossen leverden hout voor de bouwwerken en houtskool voor het smeltproces, terwijl de langsstromende Oder het hele jaar door waterkracht gaf. IJzererts, mergel en fluoriet werden mijnbouwkundig gewonnen. De ook bewaard gebleven Hüttengraben dreef op drie niveaus tot 22 waterraderen aan. In Königshütte staan nog elf historische gebouwen uit de tijd van vóór het midden van de 19e eeuw. Ze worden goed uitgelegd op informatieborden, zodat een wandeling over het terrein je ook wijzer maakt. Maar waarom de naam ‘Königshütte’? Omdat de smelterij in opdracht van het Bergamt in Clausthal werd gebouwd. De daar werkende hoofdinspecteur van de mijnen vertegenwoordigde voor het gebied van de Hannoverse Harz de keurvorst van Hannover, en die was in 1714 als koning op de Engelse troon gekomen.
We kunnen samen met de schilderes de helling oplopen, die ‘Koldung’ wordt genoemd, en zullen van daaruit precies het karakteristieke landschapselement in de achtergrond van het schilderij zien: twee steile kegelvormige bergen, links de Hausberg, rechts de Kummel, beide rijzen beschermend direct achter Lauterberg op.
