Ilsenburg ijzergieterij

In het werkelijk betoverende Ilsenburg is nog steeds veel industriegeschiedenis te vinden. Voor de verkenning is er het IJzerpad „Van ertsmijn tot metaal“. Dit pad stopt niet alleen bij de ijzergieterij, die sinds de privatisering in 1993 weer de traditionele naam Fürst-Stolberg-Hütte draagt. Het leidt ook naar het Hüttenkunde- en Techniekmuseum in Ilsenburg. Daar vind je voorstellingen en modellen van de oude kunstgieterij van Ilsenburg.

Doris Derdey heeft vele jaren in het museum gewerkt, in Wernigerode en op de Falkenstein. Ze heeft de vergeten Harz-schilder Ernst Helbig met intensief onderzoek weer onder onze aandacht gebracht. In de kerkregisters van Stolberg/Harz ontcijferde ze zijn afkomst als het vijfde kind van de hoofdtuinman. In Dresden vond ze zijn sporen tussen 1824 en 1830, en schreef zelfs naar Oslo, waar het dagboek van zijn Dresdense leraar Christian Clausen Dahl wordt bewaard. Doris Derdey deed onderzoek in Halberstadt, waar Helbig vanaf 1830 probeerde zijn brood te verdienen met lithografieën en kopieën naar Carl Hasenpflug. Ze bekeek het volledige Wernigeröder Intelligenzblatt van 1843 tot 1861 om advertenties en berichten over Helbig te vinden, en in het Wernigeröder archief vond ze brieven aan de graaf met ontroerende smeekbedes om opdrachten en geld. Ze vond uiteindelijk ook belastingaanslagen die vanaf 1857 vermeldden dat hij arbeidsongeschikt en verlamd was, waardoor hij de maandelijkse belasting van 2 zilverlingen niet kon betalen. In Halle las ze in het dagboek van zijn vriend Friedrich von Suckow, die vijf schilderijen bij hem bestelde voor schrikwekkend lage prijzen. Uiteindelijk vond ze in de administratieve documenten van het Johanniter-verzorgingshuis van Mansfeld aanwijzingen over zijn overlijden in armoede en blindheid in het jaar 1866. Ter gelegenheid van de 200ste verjaardag van de schilder, die in 1802 was geboren, kon ze vervolgens een tentoonstelling in Wernigerode en een catalogus met 128 schilderijen presenteren. In 2007 is Doris Derdey, slechts 63 jaar oud, na een korte zware ziekte overleden. Zonder mensen als zij, die hun werk met verstand en inlevingsvermogen doen, kan het nergens, en zeker niet in de cultuur.