Het motief
Het stadhuis mag in de stad Wernigerode de meest aantrekkelijke architectonische blikvanger zijn, maar het kasteel hoog erboven biedt bovendien een adembenemend uitzicht over het Harzgebergte. “Nauwelijks zou een bewoond kasteel een indrukwekkendere ligging kunnen hebben dan dat van Wernigerode op een hoge berghelling.” Zo staat het in 1834 in Zimmermanns handboek over het Harzgebergte.
Het kasteel ligt op een rotspunt van de Agnesberg. De eigenlijke bergtop is echter 20 meter hoger en dat is onze schilderuitzichtlocatie. Deze hoge plek, die het landschap daarachter als een panorama voor onze ogen uitrolt, vormt de bijzondere charme van het kunstwerk, wat een vergelijking met een gewone stadsvedute snel duidelijk maakt. Op de tekening van Georg Heinrich Crola zien we het kasteel nog in zijn barokke vorm onder graaf Henrich van Stolberg-Wernigerode. Destijds gold het stille Wernigerode als een “plek in een uithoek”. Een generatie later vond er echter een verbouwing plaats in een weelde en dichtheid van ideeën, decoraties en materialen, die een hoogtepunt en eindpunt van de historistische periode zou worden. Neuschwanstein kan hierbij in gedachten opkomen, en dat zou niet overdreven zijn. Te bezichtigen zijn onder andere de feestzaal waar keizers dineerden, de rooksalon, het schrijfvertrek, de neogotische slotkapel en natuurlijk de koninklijke vertrekken die wachtten op bezoek uit Berlijn.