Mijn Güte des Herrn in Lautenthal

Het mijnstadje Lautenthal, dat mooi omgeven wordt door bergen en bossen, is tegenwoordig een populaire vakantiebestemming. Het toerisme heeft de mijnbouw vervangen, waarvoor Lautenthal in 1538 was gesticht. In 1931 sloten de mijnen, en in 1966 sloot de laatste smelterij. Een verandering die vrijwel alle mijnsteden in het Oberharz hebben meegemaakt. In de omgeving van Lautenthal, vooral rond de Kranichberg, kom je zoveel spannende getuigenissen van de mijnbouwgeschiedenis tegen als waarschijnlijk nergens anders in de Harz in zo’n hoge dichtheid. Ze zijn uitstekend toegelicht. Of het nu langs de Lautenthaler Kunstgraben is of op de Kranichberg bij de Maaßener Gaipel, waar je absoluut van het uitzicht moet genieten (met restaurant).

Wilhelm Ripe (1818-1885) was geïnteresseerd in de mijnbouw, omdat hij zelf uit een arm gezin kwam en opgroeide tussen mijnwerkers en marskramersvrouwen. Hij beeldde de mijnbouw ook af, omdat die een aantrekkingspunt voor bezoekers van de Harz was geworden. Voor hen bereidde Wilhelm Ripe zijn schilderijen didactisch voor. Hij vergrootte de ruimte tussen dal en helling, zodat alles plaats had en de kopers van zijn lithografische prenten zich konden herinneren: de mijningang, het voorlaadwapen, het ertskanaal, het schachtgestänge, het schachthuis en het stuthout. Op Ripes schilderijen kijkt altijd iemand de toeschouwer aan en trekt hem mee in het beeldverhaal. Hier is dat de kruiwagenduwer.

Waar kwamen de vreemdelingen, de bezoekers van de Harz, vandaan? Ze kwamen uit de grote steden, waar het door de industrialisatie en de vele bewoners luidruchtig en smerig was geworden. Wie het zich kon veroorloven, nam een tweede woning voor de zomerfrisse berglucht. In Ripes tijd ging het bergafwaarts met de mijnbouw in de Harz, waar overigens ook de houtskoolbranders onder leden. Het groeiende toerisme ontkiemde toen als hoop voor de mensen van Lautenthal, vandaag is het werkelijkheid.