UNESCO-werelderfgoed in de Harz

Een erfgoed van wereldveranderend belang: het UNESCO-Werelderfgoedverdrag van 16 november 1972 is een mijlpaal in de geschiedenis van de mensheid.

Meer dan 900 buitengewone cultuur- en natuurplaatsen over de hele wereld behoren tegenwoordig tot het “Werelderfgoed van de mensheid” – ze staan voor uniciteit, authenticiteit en universele waarde. Deze plaatsen vertellen verhalen die bewaard, beschermd en voor toekomstige generaties veiliggesteld moeten worden. Met de ondertekening door 187 staten is het verdrag tegelijkertijd een wereldwijde vredesverklaring en een symbool van internationale samenwerking.

In de Harz bevindt zich een unieke schat: drie werelderfgoedlocaties die de diversiteit van deze regio vertegenwoordigen. Romantische stadjes, mysterieuze mijnen, spirituele plekken en legendarische bergen – ze vormen samen een mozaïek van geschiedenis en cultuur. Daarnaast behoren drie traditionele Harzer gebruiken tot het immateriële cultureel erfgoed van de mensheid, die bezoekers van dichtbij kunnen beleven tijdens evenementen of in authentieke instellingen. Een regio die uitnodigt tot verwondering en ontdekking!

Werelderfgoed in Goslar

Ertsmijn Rammelsberg, oude binnenstad van Goslar en het Oberharzer waterbeheersysteem

Unieke monumenten van de mijnbouw kenmerken de Rammelsberg. Het is de enige mijn ter wereld met een ononderbroken 1000-jarige ertswinning. Samen met de keizerlijke stad Goslar en het Oberharzer waterbeheersysteem, het grootste en belangrijkste pre-industriële energiesysteem ter wereld, vormt het een fascinerend drieluik van techniek- en cultuurgeschiedenis.

Ertsmijn Rammelsberg Oude binnenstad van Goslar Oberharzer waterbeheersysteem UNESCO Werelderfgoed Informatiecentrum

Oude binnenstad van Quedlinburg

De meer dan 1000 jaar oude stad aan de rand van de Harz

De meer dan 1000 jaar oude stad Quedlinburg ligt aan de noordoostelijke rand van de Harz. De bouwwerken uit de romaanse tijd, 1300 vakwerkhuizen en villa’s uit de Gründerzeit en de jugendstil vertellen over de geschiedenis en cultuur van vroegere tijdperken. De Stiftskerk St. Servatii in Quedlinburg is door de UNESCO uitgeroepen tot een "architectonisch meesterwerk van de romaanse bouwkunst". Ze herbergt een van de kostbaarste kerkschatten uit de middeleeuwen. Volgens de overlevering werd hier ook aan de eerste koning van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie, Hendrik I, de koningswaardigheid aangeboden. De oude binnenstad zelf wordt door de UNESCO beschouwd als een "uitzonderlijk voorbeeld van een Europese middeleeuwse stad". In het centrum zijn ongeveer 800 huizen als afzonderlijk monument aangewezen. Hier bevindt zich ook de "oude Klopstock", een vakwerkgebouw dat zijn naam dankt aan een van de beroemde zonen van Quedlinburg, de oden-dichter Friedrich Gottlieb Klopstock. Door de bebouwde oude stadskern van bijna 90 hectare behoort Quedlinburg met zijn bouwwerken uit alle stijl- en tijdperken tot de grootste gebiedsmonumenten van Duitsland.

Stiftskirche Quedlinburg Süd-West

LutherMusea Eisleben

De geboortestad van Maarten Luther ontdekken

De meer dan 1000 jaar oude Lutherstad Eisleben is de geboorteplaats van Maarten Luther en ligt, omringd door het zacht glooiende heuvellandschap van het Mansfelder Land, aan de oostelijke rand van de Harz. De Lutherherdenkingsplaatsen in Eisleben maken sinds 1996 deel uit van het UNESCO-werelderfgoed. Ze tonen een "belangrijke periode in de menselijke geschiedenis en zijn als authentieke locaties van de Reformatie van buitengewone universele betekenis". Het geboortehuis van Luther in Eisleben volgt de etappes van zijn leven en biedt inzicht in de afkomst en jeugd van de hervormer. In 13 kamers worden de maatschappelijke omstandigheden gepresenteerd die Luthers kindertijd vormgaven. Zijn sterfhuis werd in september 2012 met een nieuwe tentoonstelling als museum heropend. In de doopkerk St. Petri-Pauli wordt met het „Luther-doopvont” de herinnering aan Luthers doop in ere gehouden, en in de St. Andreaskerk hield Maarten Luther zijn laatste vier preken en wijdde hij twee predikanten in hun ambt. Bovendien werd hier zijn lichaam opgebaard voordat het naar de slotkerk in Wittenberg werd overgebracht. De "Lutherweg Eisleben" verbindt de Lutherlocaties en kerken van de stad. Op de laatste zondag in augustus vindt hier een gezamenlijke openbare wandeling plaats.

Luthers geboortehuis Luthers ouderlijk huis Luthers sterfhuis LutherMusea - Stichting Luthergedenkplaatsen

Glasmanufaktur Harzkristall Kugelblasen — Harzkristall | CC-BY

Immaterieel cultureel erfgoed

Handmatige glasproductie van de glasfabriek Harzkristall

De kennis over de handmatige glasproductie en de vaardigheden van de glasblazers worden in de glasfabriek Harzkristall bewaard, doorgegeven en verder ontwikkeld. In de glasfabriek wordt deze kennis op verschillende manieren overgebracht aan de vele bezoekers, jong en oud. Tijdens de belevingstocht krijgen de bezoekers op meerdere stations uitleg over deze kennis, waaronder een productie-demonstratie bij de smeltoven. Bij diverse creatieve activiteiten, zoals de glasblazercursus, het blazen van decoratieve bollen of het gieten van glas, krijgen de bezoekers de kans om zelf actief aan de slag te gaan met glas. Met het nieuwe leerpad in de tuinen van de fabriek ontdekken jonge bezoekers op speelse wijze, met behulp van een puzzelpas, allerlei interessante feiten over het kunstambacht.

Andere Harz-tradities die tot het immateriële cultureel erfgoed behoren, zijn het vinkenmanoeuvre tussen april en juni in acht verschillende plaatsen in de Harz, evenals de “Grasedanz” in Hüttenrode en Neuwerk, waarbij al meer dan honderd jaar het werk van vrouwen wordt gewaardeerd.

Glasfabriek Harzkristall

Luftaufnahme der St. Petri Paul Kirche, Lutherstadt Eisleben — IMG Sachsen-Anhalt / 4iMEDIA GmbH | CC-BY-SA

Meer werelderfgoedlocaties

in Nedersaksen en Saksen-Anhalt

Fagus-Werk, Alfeld-Hannover: Gebouwd in 1911 door Walter Gropius, wordt beschouwd als het oermodel van de moderne architectuur met zijn innovatieve staal- en glasconstructie.

Bauhaus Dessau: Revolutionaire hogeschool voor vormgeving, die de architectuur, het design en de kunst van de 20e eeuw heeft beïnvloed.

Gartenreich-Dessau-Wörlitz: Verlicht landschapsontwerp dat kunst, educatie en economie verenigt.

St. Michaelis, Mariendom en Domschat, Hildesheim: Belangrijk vroegromaan kerkcomplex met een unieke middeleeuwse inrichting.

Luthergedenkstätten, Lutherstadt Wittenberg: Het grootste Reformatiemuseum, met originele voorwerpen zoals Luthers tafel, preekstoel en monnikspij.