© Thorsten Schmidt, Schmidt-Buch-Verlag

Bakkerij Dornemann Osterode

"Ambacht leeft van handwerk"

Typisch Harz – Bäckerei Dornemann Osterode | Jörg Dornemann beim Befüllen der Knetmaschine
© Thorsten Schmidt, Schmidt-Buch-Verlag

"Dit is ons PowerBrocken!" Met een energieke beweging plaatst Jörg Dornemann een rechthoekig brood op de cafétafel en voegt snel toe: "Helemaal zonder meel en gist!" We kijken hem vragend aan en hij snijdt twee sneetjes voor ons af: "Proef maar!" Het blijkt goed snijbaar te zijn, en met boter ook goed smeerbaar. Het is sappig, korrelig en heeft een aangenaam volle smaak. Ons oordeel verheugt de meesterbakker, maar zelf lijkt hij nog niet helemaal tevreden: "Ik probeer het nog met iets minder zout. Misschien neem ik amandelen in plaats van hazelnoten..." Maar niet meer vandaag, want de baas van de traditionele bakkerij in Osterode haalt in de namiddag de verloren slaap van de nacht in.

Ambacht leeft van handwerk. Broodjes, croissantjes, pretzels. Alles wordt met de hand gewogen en gevormd. "Elk broodje behandelen we minstens vier keer met de hand," legt Jörg Dornemann uit. Machines gebruikt hij voor het roeren, kneden en uitrollen, bijvoorbeeld van bladerdeeg. Voor de meesterbakker is het vanzelfsprekend om het roggezuurdesem dat hij voor zijn geliefde broden nodig heeft, zelf op traditionele wijze te maken. Elke zaterdag is het zover: met behulp van zijn eigen startercultuur zet hij het fermentatieproces in gang voor 180 liter natuurlijk zuurdesem. Daarna volgen 36 uur roer- en rusttijd, totdat het rijsmiddel precies de juiste consistentie en smaakvolle kruidigheid heeft die nodig is voor de unieke broden van Dornemann. Vooral voor het Harzer Krustenbrot, dat is bekroond met het label Typisch Harz en eraan bijdroeg dat het gerenommeerde vakblad "Der Feinschmecker" de bakker uit Osterode al twee keer tot het beste adres voor bakwaren in de Harz uitriep. Maar ook het 100-procent roggebrood, het piratenbrood met ham en uien, tarwe-, rogge- en volkorenbroodjes, evenals paaskransen en Harzer roomtaart (beide ook bekroond met Typisch Harz) hebben de keurmeesters overtuigd. Om zijn hoge kwaliteit constant te behouden, gaf Jörg Dornemann het Deutsches Brotinstitut in Berlijn de opdracht zijn producten regelmatig te testen. 

Meer dan 150 jaar passie voor het bakken

Typisch Harz – Bäckerei Dornemann Osterode | Verkaufsstand vor dem Café
© Thorsten Schmidt, Schmidt-Buch-Verlag

Al sinds 1740 is Marientorstraße 3 in Osterode een goed adres als het gaat om kwaliteitsbrood en fijne gebakjes. Toen werd de zaak nog gerund door bakker Schleppe, maar in 1869 nam Heinrich Dornemann de bakkerij over en legde daarmee de basis voor de inmiddels meer dan 150 jaar oude familietraditie op deze locatie. Er volgden drie “Wilhelminische” generaties: Heinrich gaf het stokje door aan zijn neef Wilhelm. Daarna kwam, vanuit het huidige perspectief, grootvader Wilhelm; in 1972 volgde vader Wilhelm, voordat in 2004 zoon Jörg Dornemann het bedrijf overnam. Sindsdien staat de nu 50-jarige in de vijfde generatie als baas in de bakkerij. En dat bijna elke ochtend vanaf 2 uur! Vier bakkerscollega’s ondersteunen hem daarbij: drie gezellen en een leerling. Later op de dag sluit banketbakker Svetlana Tychshenko zich aan, die samen met haar chef zorgt voor het dagelijkse assortiment aan taarten en gebak. Ze komt uit Kazachstan en verhuisde in 2017 naar Herzberg am Harz. Bij Jörg Dornemann laat ze nu elke dag haar banketbakkunst zien. Wanneer we de kleine bakkerij binnenkomen, brengt ze samen met Jörg Dornemann net de topping aan op een sneeuwwittentaart. Het water loopt ons in de mond: “Odschen charascho!” Heel goed, ontsnapt het ons, en een beetje verlegen lacht Svetlana terug: “Spassibo! Hartelijk dank!”

Tot de specialiteiten van de banketbakkerij behoren fantasierijke bruidstaarten en ook fototaarten. Een presentatietafel in het café toont poppetjes, figuren en andere decoratieve elementen voor bruidstaarten. De klant kan kiezen uit kant-en-klare taarten uit een dik voorbeeldboek of eigen ideeën bespreken met de meester. Overtrokken met botercrème, slagroom of fondant en sinds kort ook “naakt”. Jörg Dornemann: “Naked cakes zijn steeds populairder. Ook bij deze niet-overtrokken taarten bestaat er veel creatieve speelruimte, waarmee we onze klanten steeds weer weten te verrassen.” Jörg Dornemann promoot zijn fototaarten zelfs zo actief online dat hij bij het kiezen van zijn bedrijfswebadres voor www.foto-torte.de heeft gekozen. Online marketing heeft überhaupt een hoge prioriteit voor de toegewijde ambachtelijke meester. Op Facebook post hij vaak meerdere keren per week wat de zoetekauwen in en rond Osterode momenteel in het “Café Dornemann” kunnen verwachten. Onder het account “Brotschafter” vind je hem en zijn foto’s ook op Instagram.

Al dat lekkers wordt aangeboden in het café, in de aangrenzende bakkerijwinkel en bovendien buiten, bij de kraam in de voetgangerszone. In de zomermaanden kan de haastige klant kopen wat zijn hart begeert in een verkooptent, in de winter in een romantisch hutje. “Een netwerk van filialen opbouwen heeft me nooit aangesproken,” bekent Jörg Dornemann. “Juist dat familiale karakter van het bedrijf wordt erg gewaardeerd. Want onze klanten weten dat alles wat ze hier voorin de winkel kopen, kort daarvoor door Dornemanns team achterin is gekneed en gebakken.” En het team reageert natuurlijk ook op wensen en trends, die zonder omwegen direct in de bakkerij terechtkomen. Experimenteerdrang is een belangrijk element dat voor Jörg Dornemann het begrip ambacht definieert. “Als bijvoorbeeld steeds meer klanten vragen naar brood zonder meel,” zegt de meesterbakker, “dan ga ik niet op zoek naar een kant-en-klare bakmix, maar naar geschikte ingrediënten.”

 

Jörg Dornemann beleeft regionaliteit in elke broodkorst

Typisch Harz – Bäckerei Dornemann Osterode | Blick ins Café
© Thorsten Schmidt, Schmidt-Buch-Verlag

In het geval van Dornemanns PowerBrocken waren dat onder andere havervlokken, lijnzaad, zonnebloempitten, vlozaad en chiazaad. Voor zijn conventionele broden en andere bakwaren staan er meelsoorten klaar, bijvoorbeeld van tarwe, rogge, spelt, volkoren tarwe, volkoren rogge en speltgries. Ongeveer 95 procent van deze meelsoorten komt uit een molen in Langelsheim, die haar graan uitsluitend betrekt uit de regio binnen een straal van 120 kilometer. Het gebruikte zout wordt geleverd door de 43 kilometer verderop gelegen zoutziederij Luisenhall in Göttingen, de laatste nog werkende pannenzoutziederij van Europa. Daarmee komt de gepassioneerde bakker bij het volgende belangrijke element voor het begrip van ambacht terecht: regionaliteit. Dat komt ook tot uiting in de nauwe samenwerking met andere Typisch Harz-producenten. Het, net als drie andere gerechten in Café Dornemann, met het predicaat Typisch Harz bekroonde "Hexen-Stieg-ontbijt" bestaat, naast de eigen bakproducten, uit worstspecialiteiten van Eggers en Koithahn en een flesje Schierker Feuerstein. "Ik zie onze kracht erin dat we intensiever gezamenlijke producten ontwikkelen en op de markt brengen. Ik wil nog regionaler worden!", kondigt Jörg Dornemann met stralende ogen aan. Zijn al jaren geleden opgebouwde vriendschappelijke banden met verschillende boeren uit de omgeving en een imker wil hij in de toekomst nog beter benutten voor nieuwe ideeën: "Er valt nog veel uit te proberen met regionale grondstoffen!"

Gisteren was Jörg Dornemanns vrije dag. Misschien een goede gelegenheid om eens van een hobby te genieten. Maar: "Ik heb thuis lekkere baguettes gebakken en zo mijn vrouw Sandra verrast toen ze thuiskwam van haar werk." Bakken is voor hem zowel beroep als roeping. Hij heeft er nooit ook maar aan gedacht iets anders te doen. Als kleine jongen bracht hij al veel tijd door in de bakkerij en keek met grote ogen over de schouder van opa Wilhelm mee. Na zijn schooltijd begon hij een opleiding in het familiebedrijf en volgde daarna al snel de opleiding tot meesterbakker. Zelfs tijdens zijn militaire dienst gebruikte hij zijn tijd om zich via een specialisatie als veldkok culinair verder te ontwikkelen. Heeft hij dan misschien toch een hobby? "Ik ga regelmatig hardlopen en doe wat krachttraining," verklapt Jörg Dornemann, "maar eigenlijk alleen omdat ik zo graag taart eet!"
 

                                                                                                                                                                                                                                                         door Thorsten Schmidt (2020)
 

© Thorsten Schmidt, Schmidt-Buch-Verlag
© Thorsten Schmidt, Schmidt-Buch-Verlag
HTV, A. Kassner Alex K. Media | CC-BY-SA

Contact